Een Nederlandse winkelstraat met historische gevels, geparkeerde fietsen en auto’s.

Highlights

Coen de Ranitz: burgemeester in een veranderend Utrecht (1948–1970)

Volgens DUIC komt een nieuwe burgemeester aan bij het oude Centraal Station en trekt hij vervolgens door Utrecht. Historische filmbeelden uit 1948 leggen de intocht van Coen de Ranitz vast. Ze tonen het begin van een burgemeesterschap dat tot 1970 zou duren: een periode waarin de gemeente groter werd en plannen voor autoverkeer het aanzien van de binnenstad zouden veranderen.

De film gaat over zijn aantreden, niet over die latere stadsveranderingen. Juist dat onderscheid maakt de beelden interessant als historisch vertrekpunt. Je ziet de ontvangst van een burgemeester die later zowel de singeldemping als Hoog Catharijne zou steunen, twee belangrijke projecten uit zijn ambtsperiode.

Het oude Centraal Station volgens de filmbeschrijving

Volgens de beschrijving van de historische filmbeelden bij DUIC begint de intocht met De Ranitz’ aankomst bij het oude Centraal Station. Daarna volgt zijn tocht door de stad.

Van eind 1948 tot het voorjaar van 1970

Coen de Ranitz trad eind 1948 aan als burgemeester van Utrecht en bleef dat tot het voorjaar van 1970, zo beschrijft Oud-Utrecht. De intocht markeert daarmee het begin van ruim twintig jaar in hetzelfde ambt. De film legt zijn ontvangst vast; de gebiedsuitbreiding en grote stedelijke projecten horen bij de geschiedenis die daarop volgde.

Volgens DUIC werden tijdens zijn burgemeesterschap Zuilen en delen van omliggende gemeenten aan Utrecht toegevoegd. De stad groeide dus ook doordat de gemeentegrenzen veranderden.

Plannen voor meer ruimte voor de auto

Een ander belangrijk onderwerp uit die jaren was de toekomst van de stadssingels. Volgens DUIC besloot de gemeenteraad in 1959 delen daarvan te dempen om ruimte te maken voor autoverkeer. Het ging daarmee om een voorgenomen ingreep in de inrichting van de stad: water zou plaatsmaken voor verkeersruimte.

Dat besluit viel volgens die datering elf jaar na de gefilmde intocht. Het is dus geen ontwikkeling die de opname zelf laat zien, maar latere context bij de burgemeester die erin wordt ontvangen. Ook moet het raadsbesluit niet worden voorgesteld als een persoonlijke beslissing van De Ranitz.

Zijn houding tegenover die ontwikkeling is wel bekend. Oud-Utrecht noemt de singeldemping en Hoog Catharijne als belangrijke projecten tijdens zijn burgemeesterschap en vermeldt dat hij beide steunde. Daarmee stond De Ranitz achter twee plannen die een andere inrichting van Utrecht voor ogen hadden.

Illustratieve foto. Foto: onbekende maker, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons